2018 Marokko

Marokko is zowat even groot als Zweden: ± 447.000 km² en heeft ruim 34 miljoen inwoners. Jaarlijks groeit deze met 1%, de gemiddelde levensverwachting is ± 77 jaar. Analfabetisme komt veel voor: (situatie in 2015) mannen ruim 22%, vrouwen ruim 42%.  Casablanca is de economische motor en duidelijk de grootste stad, Marrakech vormt het zuidelijke stedelijke centrum, hoofdstad is Rabat. Modernste geschiedenis: in 1956 werd het land onafhankelijk van Frankrijk Vanaf 1972 is het een constitutionele monarchie. Aan de noordkust bezit Spanje nog steeds de stadsenclaves Ceuta en Melilla. Na 1999 (Mohammed VI sindsdien koning) kregen de Berbers een betere positie en is die aangaande de vrouwen relatief flink verbeterd.

Van West naar Oost kent het land grofweg vier natuurlijke zones: eerst mediterrane kuststreken, daarna de vruchtbare vlakten aan de westelijke loefkant van de bergen met stuwregens, dan de Atlasregio’s met (hoog)gebergteklimaat en tot slot steppen en woestijnen in het zuiden en oosten.

Avifauna

Tot en met 2002 zijn er officieel 452 verschillende soorten waargenomen; ± 210 daarvan zijn reguliere broedvogels, ±120 reguliere overwinteraars, ±120 incidentele bezoekers.

Heenreis en aankomst

Geen “nachtbraken”, wel koude huisvesting. Pas om 15.35 vertrokken we met Transavia vanaf Schiphol. Zo’n 3½ uur later landden we bij Marrakech. Het passeren van de douane kostte wel 1½ uur. Dus arriveerden we in het donker in Ait Ourir, een voorstad van Marrakech, bij hotel Le Coq Hardi. Nog steeds regen, de eetzaal en onze kamers bleken onaangenaam koud. Het Marokkaanse diner smaakte in elk geval prima. Maar: we waren er en raakten meteen gewend aan en handelden naar het gezegde: “dit is Afrika”.

Door de late aankomsttijd stond de soortenlijst nog op “nul”……

Ourikavallei

Sneeuwval in de bergen

Vandaag naar en door de Ourikavallei op avifauna-avontuur. Voor het ontbijt al vogelaarfestijn bij en naast het hotel aan de Ourikarivier. Hier o.a. Koereigers, Maghrebpimpelmees, Grauwe Buulbuul, Marokkaanse Kwikstaart en Huisgierzwaluw.

Na het ontbijt de busjes in en bijna meteen een “hoofdprijs”: Diadeemroodstaart! De lijst groeide vlug met o.a. Huisgors, Woestijnsteenuil, Barbarijse Valk, Atlasvink, Woestijn-klapekster. Natuurlijk moest er tussen de bedrijven door ook worden geluncht. Dit deden wij in La Kasbah de l’Ourika, waar we, omgeven door schitterende plafonds, prachtige wanden en allerlei siervoorwerpen, werden voorzien van een voortreffelijke maaltijd.

Overdag bleef het droog, maar de avond trakteerde ons weer op nattigheid in de buitenlucht.

De vogelsoortenlijst kwam vandaag aan 45, we kwamen op stoom!

Westhelling Hoge Atlas

Verrassing: In de kamers nu straalkacheltjes!

Dagdoel: Westhellingen van de Hoge Atlas. Oostwaarts naar de bergpas, langs de weg een wandelstop. Hier allerlei landschapstypen, een Sperwer bleef fotobereid zitten, Kruisbekken showden, op de rotsen een paartje Atlasarendbuizerds. Hogerop het bos van Toufliht, doelsoort hier de Levaillants Specht. Een bult op een tak bleek wel degelijk deze specht te zijn, camouflage! Niet iedereen kreeg deze wenssoort in de lenzen, maar: wel compensatie; 50 meter verder, op het “Staatsboshuisje”, een Maghrebbosuil in de schoorsteen! Verder naar boven, richting de Tizi N’Tichkapas. Kort ervoor winkels en restaurantjes.

Hier een goede lunch haastig verorberd, want buiten in de sneeuw moest worden gevogeld: o.a. Zwarte Tapuit en Blauwe Rotslijster! Terug langs dezelfde weg; na het diner bleek de daglijst ook o.a. Mediterrane Slechtvalk, Afrikaanse Raaf en Atlasvink te vermelden. Een prachtdag!

De daglijst kwam op 47 uit.

Over de Hoge Atlas naar Boumalne-Dades

Late afreis, fileleed in zwaar besneeuwde bergen, via oostelijk plateau naar Boumalne-Dades.

Afscheid van Le Coq Hardi (ofwel “Onderkomen van de Nattigheid en Koulijders”); wegens sneeuwruimen in de Hoge Atlas vertrokken we pas om 12.00 uur. Gelukkig zorgde het hotel nog voor een quick lunch. Een lange dagrit, met erg veel oponthoud: vaak stapvoettempo alsook filestilstand waren “de maat”. Geruimde sneeuw tot wel een meter hoog. Uiteindelijk over de Tizi N’Tichkapas kort na 15.00 uur, daarna rond 16 uur de bergen achter ons. Door tot Ouarzazate, toen naar het noordoosten via de Dadesvallei. Een tankstation bood een welkome versnapering en tevens sanitaire stop om 17 uur, hierna nog meer dan 2 uur naar Boumalne-Dades. De omgeving werd meer een steensteppelandschap, dus de avifaunaverwachtingen voor de komende dag stegen flink. Kasbah Tizzarouine verwelkomde ons hartelijk: drankje, goede kamers, heerlijk diner,

Daglijst: 41 soorten.

Vogelen in de steenwoestijn

Uitdaging: vogelen in steenwoestijn!

Ochtendtrip: zandhoenders! In de korte harde begroeiing op de steensteppe streek een zwerm Wit- en Zwartbuikzandhoenders neer. Beproefde benaderingstactiek gidsen: stil -korte afstandjes- niet allemaal tegelijk- langzaam- en warempel: de vogels bleven zitten, prachtig! Vervolgens naar de Tagdilt Track: steenwoestenij, en het EL DORADO voor Marokkaanse steppevogels en vogelaars! Domein van twee vogelfamilies: leeuweriken en tapuiten. Kuif-, Thekla-, Kortteen-, Woestijn- en Temmincks Strandleeuwerik, plus tapuitenshow: Roodstuit-, Zwarte-, Witkruin- en de zeldzame Westelijke Rouwtapuit. Ook voor enkelen zelfs een (vliegende) Renvogel! Daarna alweer lunchtijd in onze Kashba.

Namiddagtocht: zoeken naar andere steppevogels oostelijk van Boumalne had geen enkel succes. Rond half acht zaten we aan het heerlijke uitgebreide diner.

De uiteindelijke daglijst bevatte 24 (meestal bijzondere!) soorten, voor mij: topdag!

Todrakloof en door naar de zandwoestijn

Nieuwe dag, nieuwe kansen: een imposante kloof en een avondrit dwars door Saharazand.

Eerst naar de Todrakloof, daar aangekomen beseften we onze eigen nietigheid: aan weerskanten torenden de rotswanden tot 160m boven je uit. Behalve veel toerisme hier ook avifaunagenoegens: boven de kloof een Havikarend, bij het riviertje Marokkaanse Kwik,verder twee Palmtortels, Huisgors zowat tegen m’n schoenen. Toen lunchtijd, ter afwisseling in de buitenlucht bij de oasestad Tinejdad. Alweer lekker gegeten, de maaltijden tijdens de reis verdienden alle lof!

Verderop vogelen in een overgangsgebied van steen- en zandwoestijn. Geen Kraagtrappen, voor enkelen de Maquiszanger. In Erfoud overstap in zes 4x4-auto’s en een tocht door een voor ons onontwarbare zandsporenpuzzel nabij het Erg Chebbi-Saharaduinengebied. De autochtone chauffeurs hadden hun sporen hier allang verdiend. Hotel Kashba Xaluca Maadid in Merzouga lag onder een flonkerende sterrenhemel!! Prima onderkomen, alweer een uitgebreid smakelijk diner met een imponerend dansje van Lidwien tijdens een heuse serenade van een viermans-Bedoeïnenmuziekgroep.

Tot slot het “lijsten”: vandaag 36 mooie soorten.

Erg Chebbi-zandheuvels en regio Rissani

Reishoogtepunt !?): zandtoer met 4x4 auto ’s, op Bedoeienenbezoek, zandwoestijnvogels, imposante zandheuvels van de Erg Chebbi voortdurend in zicht!

In een permanente tentennederzetting: koffie/thee, stijlvol geserveerd door gastheer in fraai blauw gewaad. Woongemeenschap met tuin, restaurant en comfortabele gemeenschapsruimte. Hier Woestijnmussen van erg dichtbij veelvuldig gefotografeerd, nota bene. o.a. een paartje rond, op en in een barbecue! Vóór de lunchpauze een stroom vogelhighlights:. Woestijnklapekster, Woestijn-, Witband- en Rosse Woestijnleeuwerik, op tentdaken een Witkruintapuit+ nestmateriaal. Onze fris-smakelijke openluchtlunch was in en rond Kashba Yasmina. Daar pech: door regengebrek geen ondiep zoetwatermeer en dus geen overvloed aan vogels. Dan maar langs de drukke voederplaats van maar liefst 42 Dromedarissen.

De middaguren brachten we door rond het stadje Rissani. Gefocust op Lannervalk en Woestijnoehoe, maar eerst plezier gehad door een Woestijnvos. Een lokale vogelaar loodste ons naar een rotsformatie met een paartje Lannervalken. Verderop een rotspartij met weer twee langsvliegende Lannervalken en zes zwalkende Bruinnekraven. Om de hoek nauwkeurig doorgezocht en jawel hoor: Woestijnuil op wat afstand in rotsnis! In Merzouga uiteraard. Weer een lekker diner.

Daglijst: 24 prachtige soorten. Alweer een torenhoge topdag!!

Terugrit via Boualme naar Ouarzazate

Kilometervreters; ook nu weer prachtvogels op meerdere plekken; verdwalen in een hotel?!

Vandaag alweer de terugweg! Eerst met de 4x4 auto’s van Merzouga naar Erfoud, daar onze sublieme autochtone chauffeurs bedankt. Nu omgekeerd aan de heenweg met de busjes naar Ouarzazate. De gidsen prefereerden weer de noordelijke rondweg: toch meer vogelperspectieven. Tussen Merzouga en Erfoud een snelle stop, die Woestijnvinken en een Atlasgrasmus opleverde. Een uurtje na Erfoud weer een halte, op de plek van de eerder gespotte Maquiszanger; helaas nu alleen maar succes voor Ton. Onze lunch kregen we weer in de buitenlucht bij restaurant Reda; jammer genoeg was daar het asogedrag van een groep Amerikanen ergerlijk.

De volgende halte leverde meerdere baltsende Witbandleeuweriken op, een fraaie herhaling van twee dagen eerder! Onze laatste dagstop: waterzuiveringsplassen Ouarzazate. De hier verwachte eendensoorten lieten verstek gaan, hier wel ontelbare overnachtende Witte Kwikken, aangevuld met wat Iberische. Kort daarop installeerden wij ons in de stad Ouarzazate: hotel Riad Salam, waar het vinden van je overigens prima kamer soms een verdwaaltochtje bleek, maar het diner weer geweldig was.

Dagresultaat: 41 soorten

Na het stuwmeer de hoge sneeuwbergen in

Naar de boorden van stuwmeer El-Mansour-Eddahbi , wintervogels op tophoogte( 2620m) bij Oukaimeden in de Hoge Atlas, door naar de laatste overnachtingsplek (= ons eerste hotel).

De rand van het stuwmeer leverde mooie soorten op: nieuw was de Langsnavelkuifleeuwerik. Lang had Eduard gedubd over wel of niet rijden naar het hoge skiresort Oukaimeden. Door de sneeuwval in de eerste dagen was het programma aangepast, waardoor dit fraaie onderdeel verviel. Uiteindelijk toch “JA”, en het bleek een prima zet! Hogerop langs de weg (de pas ligt op 2260 m hoogte) twee Maghrebeksters (met kaal blauw plekje achter de ogen). Later een gemengde groep Alpenkauwen en Alpenkraaien. De oude bekenden als Witkruin- en Zwarte Tapuit vertoonden zich. Ton, Louis en Jan maakten bovenop Oukaimeden een sneeuwwandeling naar de “achterste huisjes”,met als beloning: Alpenheggenmus. De echte kick: ±15 Atlassstrandleeuweriken en daaromheen wel een groep van zo’n 50 Atlasbergvinken! Tot slot een combi van drinken + sanitaire stop en een groepsfoto op idee van Lidwien; na het “okidoki” van Eduard vlug de busjes in. Zo’n anderhalf uur later waren we weer in hotel Le Coq Hardi. De laatste avond verliep gezellig, wat glazen rode wijn bleken stimulerend.

Een topscore op onze daglijst droeg hier zeker aan bij: 51 stuks+ kwalitatief hoog!

Niet zonder de Zwarte Spreeuw naar huis!

Weggefloten door de Grauwe Buulbuul, toch nog de Zwarte Spreeuw, uitgewuifd door de Huisgors!

Vertrek 08.45 uur, rond half tien aankomst bij het uiterlijk nieuw ogende vliegveld “Menara”. De Zwarte Spreeuw voegden we al gauw aan de soortenlijst toe en tot in de vliegveldaccommodatie leidden Huisgorzen ons uit.

Net als de heenreis verliep de terugvlucht goed en vlot.

Op Schiphol werden we opgewacht door gids Pieter (die een dag eerder uit Marokko terug moest) en zijn vrouw Alexandra (die op kantoor Inezia Tours de zaken voor ons regelde); fijn dat zij ook afscheid kwamen nemen! Dit laatste deden wij ook van Eduard en elkaar, de tiende VWG-buitenlandreis zat erop, probleemloos, geslaagd, gevarieerd, prachtig.  

Inezia, bedankt voor alles en jazeker, we waren ècht in Afrika!

Na de nulscore van dag 1 was dag 10 toch flink productiever: 18 vogelsoorten.

Slot

De eindscore op de vogellijst kwam uit op 109, eentje meer dan op het overzicht dat Eduard mailde, omdat daarop de bij dag 6 opgegeven Roodkopklauwier abusievelijk niet bleek vermeld. Kwantitatief niet echt hoog zoals we gewend waren (geen kustbezoek en in de winterperiode), maar kwalitatief een juist eruit knallende lijst en daarom gaat het uiteindelijk toch!

Kasbahs hebben we zowel van buiten als erbinnen vaak gezien en ervaren

Bovenstaande foto's zijn van